Bir araç tasarladınız veya mevcut bir aracı farklı bir kullanım için dönüştürüyorsunuz. Aracın çalışması ve parçalarının kaliteli olması, satış ve tescil için gereken teknik uygunluğu tek başına göstermez. Homologasyon çalışması, projenin hangi şartlara tabi olduğunu ve bunların nasıl kanıtlanacağını baştan ortaya koyar.
Homologasyon nedir?
Otomotivde homologasyon, bir araç, sistem veya komponentin hedef pazarda geçerli teknik ve idari şartlara uygunluğunun değerlendirilmesi ve ilgili onay sürecinin yürütülmesidir. Tip onayı bu sürecin belirli bir araç veya ürün tipi için verilen resmî sonucudur. Teknik servis test ve incelemeleri yapar; onay kararını yetkili kuruluş verir. Üretici ise tasarımın, başvuru bilgilerinin ve sonraki üretimin uygunluğundan sorumludur.
Hangi ürün için hangi kapsam değerlendirilir?
| Proje | İncelenecek konu | Hazırlığa nereden başlanır? |
|---|---|---|
| Yeni çekme karavan | Araç kategorisi, kütleler, fren, bağlantı ve yerleşim | Tasarım ve araç tipini belirleyen teknik dosya |
| Minibüs dönüşümü | Başlangıç aracı, değişen kategori, koltuklar ve etkilenen sistemler | Mevcut CoC/ruhsat ve dönüşüm tarifi |
| Araç komponenti | İlgili düzenlemenin ürün kapsamı, test şartları ve işaretlemesi | Ürün çizimi, işlevi ve kullanılacağı araçlar |
Onaylı bir koltuğun veya lambanın bulunması, bu parçanın araç üzerindeki her montajının da onaylı olduğu anlamına gelmez. Komponentin kendisi kadar araçla ilişkisi ve yerleşimi de kontrol edilir.
AB, BM ve Türkiye mevzuatı nasıl ayrılır?
(AB) 2018/858, kapsamındaki M, N ve O kategorisi araçların AB tip onayı çerçevesini düzenler. İki veya üç tekerlekli araçlarla tarım araçları için aynı çerçeveyi otomatik olarak kullanmayız. Türkiye'de ise ilgili ulusal düzenlemeler, uyumlaştırılmış yönetmelikler ve seçilen onay yolu birlikte kontrol edilir.
1958 Anlaşması kapsamındaki BM düzenlemelerinde karşılıklı tanıma, ilgili düzenlemeyi uygulayan taraflarla ilgilidir. BM üyesi olmak tek başına bir onayın kabulünü veya aracın tescilini garanti etmez. Düzenlemenin değişiklik serisi ve geçiş hükümleri de değerlendirilmelidir.
Üretici, teknik servis ve Anemon ne yapar?
- Üretici: Araç veya ürünü tanımlar, doğru bilgileri sunar ve üretimin uygunluğunu sürdürür.
- Teknik servis: Yetki kapsamındaki test ve teknik değerlendirmeleri yürütür, raporlar.
- Onay kuruluşu: Başvuruyu değerlendirir ve onay kararını verir.
- Anemon: Uygulanabilir şartları belirleme, dosya hazırlığı, eksiklerin takibi ve süreç koordinasyonunda üreticiye destek olur.
İyi bir homologasyon dosyasında ne bulunur?
Önce hedef pazar, araç kategorisi, temel araç ve yapılacak değişiklikler netleştirilir. Ardından uygulanabilir şartlar, mevcut onaylar ve eksik kanıtlar eşleştirilir. Çizimler, hesaplamalar ve test planı aynı araç konfigürasyonunu tarif etmelidir. Başvurudan sonra tasarım değişirse dosyanın ve mevcut onayın etkisi tekrar değerlendirilir.
Çalışma sonunda ihtiyaç duyulan çıktı yalnızca bir evrak listesi değildir: hangi şartın hangi belgeyle karşılandığını gösteren kapsam tablosu, teknik dosya, açık eksik listesi ve inceleme planı birlikte kullanılmalıdır. Üretim başladıktan sonraki kontroller için COP hazırlığını da aynı planın parçası yapıyoruz.
Homologasyon maliyeti ve süresi nasıl belirlenir?
Hazır bir komponentin mevcut raporlarını değerlendirmekle yeni bir araç prototipini geliştirmek aynı iş değildir. Mühendislik, test, resmî başvuru ve revizyon kapsamı ayrı belirlenir. Projeyi görmeden sabit süre veya belge garantisi vermek yerine hangi eksiklerin sonucu etkilediğini açıklamak gerekir.
Ön görüşme için ürün veya araç tanımı, hedef ülke, mevcut onaylar, çizimler/fotoğraflar ve planlanan değişiklikler yeterli bir başlangıçtır. Dönüşüm yapıyorsanız seri tadilat kapsamını; CoC verisini hazırlıyorsanız ARTES kayıt hazırlığını ayrıca inceleyin.
Homologasyon projenizi değerlendirelim
Mevcut belgeleri ve hedeflediğiniz işi paylaşın. Önce teknik kapsamı ve eksikleri belirleyelim; teklif ve çalışma planını bu bilgilerle hazırlayalım.
Sık sorulan sorular
Homologasyon ile ruhsat aynı şey mi?
Hayır. Teknik onay ve aracın tescili farklı aşamalardır. Onay kapsamı, bireysel araç belgesi ve tescil şartları ayrı kontrol edilir.
Bir test raporu bütün araçları kapsar mı?
Raporun araç/ürün tipi, konfigürasyonu, düzenleme seviyesi ve kapsamı belirleyicidir. Benzer görünmesi tek başına yeterli değildir.
Homologasyon mühendisi ne iş yapar?
Uygulanabilir teknik şartları inceler; tasarım, kanıt ve başvuru arasındaki bağlantıyı kurar. Görev ve ücret koşulları işin kapsamına göre değişir; doğrulanmış bir veri olmadan maaş aralığı vermiyoruz.
Resmî kaynaklar ve kapsam
Kaynak kontrolü: 25 Ekim 2026. Ülke ve başvuru yolu belirtilen bölümlerde kendi kapsamıyla değerlendirilir.