“750 kg altındaki karavana ruhsat gerekmiyor” bilgisi yıllarca kullanıldı. Ancak bugünkü işlem için bu cümle tek başına yeterli değil. Elinizdeki karavanın ne zaman üretildiği, uygunluk belgesinin tarihi ve ARTES kaydı hangi hükmün uygulanacağını etkiliyor.
O1 belgeli karavanların tescili zorunlu mu?
O1 karavanlarda tescil durumu, genel tescil kuralı ve geçiş hükümleri birlikte okunarak belirlenir. 1 Temmuz 2025'te yürürlüğe giren düzenleme, bu tarihten itibaren üretilerek uygunluk belgesi düzenlenen 750 kg'a kadar römorkların tescilini kapsar. Daha eski araçlar içinse geçici maddelerin şartlarına bakılır. Bu nedenle bütün O1 karavanlar için aynı tarih ve aynı istisna söylenemez.
Dayanak, Araçların Satış, Devir ve Tescil Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkında Yönetmeliktir. Özellikle 9 ve 15. maddeler ile geçici 9 ve 10. maddeleri birlikte incelemek gerekir.
Üç tarihi birbirine karıştırmayalım
| Tarih veya dönem | Ne anlama geliyor? | Araç sahibi neyi kontrol etmeli? |
|---|---|---|
| 1 Ocak 2025'ten önce üretilen araçlar | Geçici 10. madde, uygunluk belgesi bilgileri üretici/ithalatçı tarafından ARTES'e aktarılan bu araçlar için 1 Ocak 2035'e kadar talep üzerine tescil hükmü içerir. | Üretim tarihi, araç kimliği ve elektronik belge kaydı bu kapsama uyuyor mu? |
| 1 Ocak–30 Haziran 2025 arası | Geçici 10. maddenin üretim tarihi şartı bu dönemi açıkça kapsamıyor; geçici 9. maddenin yürürlük tarihi ise 1 Temmuz 2025. | Bu aralıktaki araçlara otomatik olarak 2035 süresi uygulamayın. Üretim/CoC tarihleri ve işlem dosyasıyla noterlik veya TNB nezdinde durumu teyit edin. |
| 1 Temmuz 2025 ve sonrası | Geçici 9. madde, yürürlükten itibaren üretilerek uygunluk belgesi düzenlenen araçlarda yeni tescil hükmünü uygular. | Aracı trafiğe çıkarmadan önce gerekli tescil ve plaka işlemlerini tamamlayın. |
Önemli ayrım: 1 Ocak 2035, bütün eski veya belgesiz O1 karavanlara verilmiş koşulsuz bir kullanım izni değildir. Geçici 10. maddedeki üretim tarihi ve ARTES'e bilgi aktarımı şartları gözden kaçırılmamalıdır. Bu tarihten sonra tescil edilmeyen kapsam içi araçların karayolunda kullanılması yasaktır.
1 Ocak 2035'e kadar hangi plaka kullanılır?
Geçici 10. madde kapsamına giren ve henüz tescil işlemi yaptırılmayan römorkların arkasında, çeken araca verilen numarayı taşıyan plaka bulunur veya bu numara resmedilir. Bu hüküm de aynı geçiş kapsamına bağlıdır. Yeni üretilen her O1 karavana çekicinin plakasını takarak kullanma hakkı vermez.
O1 belgesi, uygunluk belgesi ve ruhsat neden farklı?
Piyasada “O1 belgesi” ifadesi farklı evraklar için kullanılabiliyor. O1 bir araç kategorisidir; tek başına ruhsatın adı değildir. Üreticinin tip onayı belirli araç tipini, uygunluk belgesi belirli şasi numaralı aracı, ruhsat ise aracın tescil kaydını gösterir.
Karavanınızın şasi numarası, üreticisi ve uygunluk belgesi birbiriyle eşleşmiyorsa yalnızca satıcının “O1 belgeli” demesiyle işlem yapmayın. O1 ruhsat ve belge kontrol listesinde hangi bilgileri karşılaştırmanız gerektiğini açıklıyoruz.
Tescil işlemi nerede yapılır?
Yönetmeliğin 9. maddesindeki genel görev dağılımına göre bu kapsamdaki römork ve yarı römorkların tescili noterler tarafından yapılır; araç tescil belgesi ve plaka basım talep belgesi verilir. Üretici veya ithalatçının belge verisini hazırlaması ile araç sahibinin noterlikteki işlemi aynı aşama değildir.
Önce üretici/ithalatçı tarafındaki uygunluk belgesi ve elektronik kayıt kontrol edilir. Ardından araç sahibinin işlem dosyası hazırlanır. Başvuru şekli, eksik belge veya temsil durumu için işlem yapılacak noterliğin istediği evraklar teyit edilmelidir.
Uygunluk belgesini bulamıyorsanız ne yapmalısınız?
İlk başvurulacak yer karavanın üreticisi veya ithalatçısıdır. Araç üzerindeki şasi numarası ve üretici plakası bilgileriyle belgenin ve elektronik kaydın bulunmasını isteyin. Geçici 10. maddenin üçüncü fıkrası, mücbir sebeple temin veya aktarım yapılamayan belgeler için usul ve esasların Adalet ve İçişleri bakanlıklarınca birlikte belirlenmesini öngörür.
Bu hüküm “belge yoksa şasiye yeni numara vurulur” veya “her karavana yeni CoC hazırlanır” anlamına gelmez. Araç kimliği ve üretici kaydı araştırılmadan belge ya da numara üretmek doğru bir çözüm değildir.
Muayene, ehliyet ve tescil aynı işlem mi?
Hayır. Tescil kaydı, teknik muayene ve sürücü yetkisi ayrı başlıklardır. İlk tescil ve sonraki işlemlerde yönetmeliğin 12. maddesi ile ilgili muayene hükümleri dikkate alınır. “O1 olduğu için bütün işlemlerden muaftır” gibi genel bir sonuç çıkarmayın. İşlem türü ve araç belgeleri üzerinden değerlendirme yapılmalıdır.
Sürücü yetkisi için karavan ehliyeti rehberini; üreticiyseniz tip onayının üretimden önce nasıl planlanacağını inceleyebilirsiniz.
Önce karavanın belge durumunu netleştirelim
Üretici veya ithalatçı olarak O1 karavanlarınızın tip onayı, uygunluk belgesi ve kayıt hazırlığında desteğe ihtiyacınız varsa mevcut belgeler üzerinden başlayabiliriz. Noterlik adına tescil kararı vermiyoruz; teknik dosya ve kayıt hazırlığında destek sağlıyoruz.
Sık sorulan sorular
2024 üretimi karavan için 2035'e kadar hiçbir işlem gerekmiyor mu?
Bu kadar genel söylenemez. Geçici 10. maddenin üretim tarihi yanında uygunluk belgesi bilgilerinin ARTES'e aktarılmış olması şartı da kontrol edilir.
2025'in ilk yarısındaki karavanım için hangi tarih geçerli?
Resmî metindeki iki tarih aralığını otomatik olarak birleştirmemek gerekir. Üretim ve uygunluk belgesi tarihleriyle noterlik veya TNB'den işlem bazında teyit alın.
O1 tescili için yeni bir tip onayı mı alınır?
Her araç sahibi için yeniden tip onayı alınmasıyla tescil aynı şey değildir. Mevcut aracın üretici, tip onayı ve uygunluk belgesi kayıtları önce kontrol edilir.
Resmî kaynaklar ve kapsam
Mevzuat kontrolü: 25 Ekim 2026. Tescil ve ehliyet açıklamaları Türkiye içindir.
